2. Inhoudelijk beleid voor eerstelijnsdiagnostiek

CZ groep streeft naar een toekomstbestendige, integrale eerstelijnsdiagnostiek (ELD). ELD omvat al het diagnostisch onderzoek dat een huisarts nodig heeft om van een klacht tot een diagnose te komen. Dit onderzoek kan plaatsvinden in de eerste lijn, in de tweede lijn of (als dat mogelijk en noodzakelijk is) bij mensen thuis, op aanvraag van de huisarts.

Om toe te werken naar toekomstbestendige ELD, is een verdere modernisering van het diagnostisch landschap nodig. Diagnostiek moet zo veel mogelijk op de juiste plek en op het juiste moment in het zorgproces worden uitgevoerd. Dit streven naar gepersonaliseerde zorg kan de toegankelijkheid vergroten, de kwaliteit van de zorg verbeteren en de kosten optimaliseren.

We kunnen dit onder andere bereiken door concentratie, een verdere digitalisering van verschillende vormen van diagnostiek en goede (regionale) samenwerking. De ontschotting van regionale laboratoria moet versnippering tegengaan, bijvoorbeeld door prikposten en apparatuur te ontdubbelen en door de logistiek te optimaliseren. Zo kunnen de kosten dalen zonder dat de kwaliteit en de toegankelijkheid afnemen. We stimuleren partijen in onze kernregio’s om gezamenlijk tot een herstructurering te komen, bijvoorbeeld door meer samen te werken in grotere, domeinoverstijgende coalities.

Daarnaast is een goede samenwerking tussen de huisarts en de aanbieder essentieel. De aanbieder ondersteunt de aanvrager actief door richtlijnen en standaarden te volgen, door feedback te geven op het aanvraaggedrag en door digitale gegevensuitwisseling mogelijk te maken tussen de eerste en de tweede lijn. Hierdoor kan eerder uitgevoerd onderzoek worden benut en voorkomen we onnodige diagnostiek.

ELD helpt bij een snelle diagnosestelling, gaat onnodige medicalisering tegen en wordt dicht bij de patiënt geleverd. ELD wordt uitgevoerd in eerstelijns diagnostische centra (huisartsenlaboratoria, zelfstandige behandelcentra en productiesamenwerkingsverbanden) en in ziekenhuizen. Door technologische ontwikkelingen is het ook mogelijk om bepaalde diagnostische tests binnen de huisartsenpraktijk uit te voeren via gevalideerde point-of-care-testen (POCT). Daarnaast zijn er mogelijkheden om preventief gevalideerde testen thuis uit te voeren. Gekoppeld aan een persoonlijk gezondheidsdossier heeft de verzekerde dan zelf de regie en kan diegene gegevens beschikbaar stellen aan de zorgverlener, die daarvoor toestemming heeft gekregen van de eigenaar.

ELD is een belangrijk hulpmiddel voor de huisarts om de patiënt binnen de eerste lijn te houden en verwijzing naar de tweede lijn te voorkomen. CZ groep ondersteunt dit en zet hiermee in op de juiste zorg op de juiste plek. Financieel gezien valt ELD in Nederland onder het eigen risico en wordt het financieel verantwoord onder het macrokader Medisch-Specialistische Zorg.

Naar verwachting blijft het gebruik van ELD de komende jaren toenemen. Oorzaken hiervan zijn dat we in Nederland steeds ouder worden en zo lang mogelijk thuis blijven wonen. Daarnaast zien we steeds meer chronisch zieken en een verschuiving van zorg van de tweede naar de eerste lijn. Dit leidt tot een steeds grotere druk op de eerste lijn en de huisarts. Ook zien we dat de eerste lijn gebruikmaakt van een breder palet aan diagnostische mogelijkheden.