2.1.1 Scope inkoopbeleid farmacie

Optimale farmaceutische zorg biedt maximale waarde voor onze verzekerden. CZ groep houdt bij de zorginkoop voor 2027 rekening met de toegankelijkheid van de zorg en kostenbeheersing. We volgen de ontwikkelingen in het veld nauwlettend. Hieronder vallen ook de pakketmaatregelen die de overheid voorstelt. Als we dat nodig vinden, passen we onze inkoopstrategie daarop aan.

Bij de inkoop van openbare farmaceutische zorg letten we vooral op:

Farmaceutische distributie: we willen dat geneesmiddelen op een zo doelmatig mogelijke manier worden afgeleverd bij onze verzekerden.
Farmaceutische zorg: we willen onze verzekerden in staat stellen om geneesmiddelen op de best mogelijke manier te gebruiken.
Geneesmiddelen: we willen geneesmiddelen inkopen tegen de best mogelijke prijs.

2.1.1.1. Farmaceutische distributie

Terhandstelling is door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) gedefinieerd als een zorgprestatie met zorginhoudelijke én logistieke elementen. CZ groep vindt het belangrijk dat deze prestatie op een kwalitatief verantwoorde en doelmatige wijze wordt uitgevoerd. Vanwege de ontwikkelingen binnen de farmaceutische zorg en de toenemende druk op de capaciteit in de eerste lijn, willen we de huidige inrichting van het proces van terhandstelling kritisch bekijken. Daarbij gaan we verder verkennen in hoeverre een alternatieve organisatievorm kan bijdragen aan een toekomstbestendig en efficiënt model van farmaceutische zorgverlening. We beogen daarbij een vorm waarin zorginhoudelijke taken en logistieke activiteiten waar mogelijk van elkaar worden gescheiden.

CZ groep hanteert een aantal kernaspecten voor een adequate terhandstelling:

Veilige en verantwoorde uitgifte: de terhandstelling moet worden uitgevoerd conform de geldende standaarden voor medicatiebewaking en het toepassen van medisch farmaceutische beslisregels (MFB’s).
Doelmatige geneesmiddelenverstrekking: CZ groep verwacht dat waar mogelijk generieke geneesmiddelen worden afgeleverd en dat binnen relevante clusters het door ons aangewezen preferente geneesmiddel wordt verstrekt.
Passende afgifte en afgiftetermijnen: de afgiftevorm en frequentie worden afgestemd op de situatie en behoefte van de verzekerde, met specifieke aandacht voor een doelmatige en patiëntgerichte periode.
Efficiënte en flexibele distributievormen: diverse distributiekanalen, waaronder afhaalkluizen, thuisbezorging en afgifte in de apotheek, moeten doelmatig worden ingezet, afhankelijk van wat passend is voor de individuele verzekerde en de aard van het geneesmiddel.

2.1.1.2 Farmaceutische zorg

CZ groep streeft naar farmaceutische zorg die verzekerden optimaal ondersteunt bij het verantwoord en effectief gebruik van geneesmiddelen. Hierbij staan de verbetering van zelfredzaamheid, therapietrouw en het terugdringen van onnodig medicatiegebruik centraal. Daarnaast richten we ons op het verminderen van vermijdbare gezondheidsproblemen en ziekenhuisopnames waarbij geneesmiddelen een rol spelen.

Farmaceutische zorg omvat zowel receptgebonden als niet-receptgebonden activiteiten:

Receptgebonden activiteiten hebben betrekking op de verstrekking van geneesmiddelen en omvatten zorginhoudelijke taken én diverse logistieke componenten.

Niet-receptgebonden activiteiten bestaan uit zorginhoudelijke interventies die door de apotheker worden uitgevoerd zonder dat daar een recept aan ten grondslag ligt. Denk aan: medicatiebeoordelingen, begeleiding bij complex geneesmiddelgebruik en interventies voor het terugdringen van onnodige medicatie.

De zorginhoudelijke taken binnen de farmaceutische zorg omvatten onder meer de beoordeling van medicatie bij complexe (polyfarmacie)patiënten, het borgen van de inzet van de juiste geneesmiddelen bij de juiste patiënten en het actief stoppen van onnodige of niet-passende medicatie. Daarnaast is een optimaal functionerende informatieoverdracht binnen de keten tussen zorgverleners onderling van belang om tijdig de best passende zorg te kunnen leveren.

Voor receptgebonden farmaceutische zorg geldt dat veel daarmee samenhangende prestaties worden bekostigd binnen de bestaande tariefstructuur voor de terhandstelling van UR‑ geneesmiddelen, tenzij hierover afwijkende afspraken worden gemaakt. Tegelijkertijd zien we dat meerdere activiteiten binnen de terhandstelling een zorginhoudelijk karakter hebben, terwijl andere primair logistiek van aard zijn. Voor de toekomstige organisatie van de farmaceutische zorg onderzoeken we daarom hoe we deze componenten waar mogelijk van elkaar kunnen onderscheiden en anders kunnen inrichten.

We juichen innovatieve ideeën toe die een andere invulling geven aan de farmaceutische zorg, los van de terhandstelling. We zijn vooral geïnteresseerd in slimme digitale zorgtoepassingen die bestaande zorg vervangen. Ook horen we graag meer over regionale initiatieven waarbij de scheiding tussen distributie en zorg centraal staat. We zien toegevoegde waarde in apotheken die (gezamenlijk) binnen regio’s hun distributie centraliseren en zich daardoor beter kunnen richten op hun rol als zorgverlener.

2.1.1.3. Geneesmiddelen

Om de farmaceutische zorg betaalbaar te houden, blijven we in 2027 regie voeren op de inkoop van geneesmiddelen. Bij een gelijke kwaliteit van de geneesmiddelen en de zorg kiezen wij altijd voor de meest doelmatige oplossing. Binnen de multi-source, single-source, dure geneesmiddelen en bereidingen zien we meerdere mogelijkheden om de inkoop doelmatiger te laten verlopen. Dit organiseren we vooral door directe prijsafspraken te maken met de registratiehouders. We nodigen marktpartijen uit om met initiatieven en ideeën te komen die ons ondersteunen in deze visie.

Sommige registratiehouders van geneesmiddelen komen via ondoelmatige constructies tot onethisch hoge geneesmiddelprijzen die zij niet kunnen verantwoorden met standaard onderzoeks- en ontwikkelkosten en fabricageprocessen. Wij willen, samen met de markt, mogelijkheden ontwikkelen om deze werkwijze aan te pakken om de toegankelijkheid en betaalbaarheid van deze geneesmiddelen en de farmaceutische zorg voor onze verzekerden te kunnen blijven garanderen.

Vergoedingenbeleid geneesmiddelen

CZ groep past 3 methodes toe waarmee we de kosten van geneesmiddelen willen beheersen:

Voorkeursbeleid
Ons voorkeursbeleid is al jaren een belangrijk instrument om de kosten van geneesmiddelen te beheersen. In 2027 zetten we dit voorkeursbeleid voort met inachtneming van de landelijk afspraken vanuit de werkgroep Gezonde Nederlandse Geneesmiddelenmarkt en de Leidraad Verantwoord Wisselen. CZ groep heeft ervoor gekozen om zijn voorkeursbeleid door te ontwikkelen. Belangrijke pijlers hierbij zijn de prijs, de beschikbaarheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO). Wij willen geneesmiddelen aanwijzen die goed beschikbaar zijn voor onze verzekerden, die voldoen aan onze criteria voor MVO en die tegen de gunstigste prijs verkrijgbaar zijn. Daarbij maken we met leveranciers ook afspraken over leveringszekerheid. Met dit voorkeursbeleid dragen we bij aan het dempen van de stijgende zorgkosten en helpen we premiestijgingen voor onze verzekerden zo veel mogelijk te beperken. De komende jaren ontwikkelen wij dit beleid verder door, waarbij we streven naar de beste prijs (en niet alleen naar de laagste prijs).
Binnen een cluster van vergelijkbare geneesmiddelen (met dezelfde werkzame stof) wijst CZ groep één of meer leveranciers aan van wie de producten in aanmerking komen voor vergoeding in een vooraf bepaalde periode. Een getekende MVO-verklaring is daarbij sinds 2019 een minimale voorwaarde. In principe vergoeden we per cluster geen andere producten dan de aangewezen producten. We maken hierop alleen een uitzondering als de behandeling met een aangewezen middel medisch gezien onverantwoord is. Binnen het voorkeursbeleid kan het ook gaan om geneesmiddelen in combinatie met zorg.
Laagsteprijsgarantie (LPG)
CZ groep vergoedt binnen clusters van vergelijkbare geneesmiddelen de geneesmiddelen tegen het tarief van het laagst geprijsde product dat in de markt beschikbaar is. Of tegen de prijs die valt binnen een bandbreedte van 105% van die laagste prijs. Valt de prijs buiten deze bandbreedte, dan wordt de laagste apotheekinkoopprijs vergoed. Anders dan bij de artikelpreferentie is de afleverende apotheek bij de laagsteprijsgarantie vrij om het merk zelf te bepalen. Maandelijks bepalen we de vergoedingsprijs per cluster van vergelijkbare geneesmiddelen.
Een vaste maximale vergoedingsprijs
Hierbij bepaalt CZ groep periodiek een vaste vergoedingsprijs voor een cluster van geneesmiddelen of voor een dienst. De apotheekhoudende is vrij om binnen de productcategorie het merk zelf te bepalen. Alle producten die hieronder vallen, vergoeden we tot een maximumtarief.

In 2027 wil CZ groep de mogelijkheden en instrumenten binnen de extramurale farmaciemarkt verder verkennen om op onderdelen selectieve inkoop toe te passen. We betrekken daarbij ook de inzichten uit de pilot die in 2026 is gestart. Daarin worden geneesmiddelen ingekocht met beschikbaarheid als belangrijkste criterium. In deze pilot wijzen we ieder kwartaal een nieuw preferent merk aan. Leveranciers kunnen uitsluitend deelnemen als zij op het moment van bieden aantoonbaar beschikken over voldoende voorraad in Nederland voor de volledige preferentieperiode. Ook moeten zij hun overige contractuele verplichtingen aantoonbaar na kunnen komen. Met deze opzet willen we vaststellen of inkoop die op beschikbaarheid gebaseerd is kan bijdragen aan meer leveringszekerheid en het voorkomen van geneesmiddeltekorten. De resultaten van de pilot worden na afloop geëvalueerd en meegenomen in onze verdere beleidsvorming.

CZ groep volgt de landelijke ontwikkelingen. Bijvoorbeeld om gezamenlijk op te trekken bij de eventuele implementatie van duurzaamheidscriteria binnen het voorkeursbeleid.

Inkoopkorting geneesmiddelen
Ook voor 2027 maakt CZ groep afspraken over de materiaalkosten van geneesmiddelen en de korting daarop. Als de Wmg van toepassing is, vergoeden we aan de apotheekhoudende het geleverde geneesmiddel conform de prijslijst.[1] We verminderen het bedrag met een kortingspercentage. De uiteindelijke vergoedingsprijs is de prijs van het geneesmiddel inclusief korting, met daarbij opgeteld de receptregelvergoeding en de btw. De afleververgoeding van geneesmiddelen die buiten de Wmg vallen, wordt bepaald door een percentage van de geneesmiddelprijs te nemen, tot een vaste maximumprijs. In deze gevallen is er geen sprake van een vaste receptregelvergoeding.

2.1.1.4 Spoedeisende farmaceutische zorg

Alle zorgverzekeraars kopen gezamenlijk de spoedeisende farmaceutische zorg in volgens een landelijk non-concurrentieel model. Dit gebeurt conform de Handreiking inkoop acute farmaceutische zorg ZN, die landelijk is vastgesteld. In regionale inkoopgesprekken vertegenwoordigen de 2 grootste zorgverzekeraars – waaronder in elk geval de grootste in de regio – de overige zorgverzekeraars bij het vaststellen van de avond-, nacht- en zondagtarieven (ANZ-tarieven). De overeengekomen tarieven worden vastgelegd in het addendum Farmaceutische spoedzorg.

Publieke apotheken blijven verantwoordelijk voor de 24-uurs zorg voor hun patiënten. Zij kunnen ervoor kiezen om de spoedeisende farmaceutische zorg uit te besteden aan een dienstapotheek of deel te nemen aan een dienstregeling. Deze regeling zorgt ervoor dat de spoedeisende zorg in de ANZ-uren beschikbaar is en dat de hogere operationele kosten in de ANZ-uren gedekt worden via de afgesproken tarieven.

Wij streven ernaar om in de regio passende, innovatieve samenwerkingsmodellen te ontwikkelen, zodat spoedeisende farmaceutische zorg toegankelijk, betaalbaar en toekomstbestendig blijft. Hierbij stimuleren we innovatieve ideeën en nieuwe logistieke oplossingen (zoals geavanceerde bezorg- en technologieconcepten) die bijdragen aan een efficiëntere en veiligere levering van medicatie in de ANZ-uren. We kopen de spoedeisende farmaceutische zorg daarom als aparte voorziening in. Deze vormt geen onderdeel van de onderhandelingen over de tarieven en condities voor de reguliere farmaceutische zorg.

1Vooralsnog is de prijslijst van CZ groep gelijk aan de taxe (AIP) van Z-Index. CZ groep behoudt zich het recht voor om dit aan te passen. Eventuele wijzigingen worden tijdig aangekondigd op onze website.