2.1.5 Duurzaamheid

Als zorgverzekeraars en zorgkantoren willen we onze eigen organisatie verduurzamen én ons inzetten om de verduurzaming van het hele zorglandschap te versnellen (Zvw- en Wlz-breed). De Green Deal Samenwerken aan duurzame zorg (GDDZ) vormt hiervoor de basis. De GDDZ is ondertekend door Zorgverzekeraars Nederland, de verschillende zorgbranches, alle individuele zorgverzekeraars en zorgkantoren, en veel individuele zorgaanbieders. Veel zorgaanbieders en leveranciers hebben inmiddels grote of kleinere stappen gezet om hun zorg te verduurzamen. Via ons zorginkoopbeleid willen we zorgaanbieders aansporen om verder te werken aan de doelen en afspraken uit de GDDZ. Als zorgverzekeraars en zorgkantoren zorgen we voor afgestemd beleid en sluiten we zo veel mogelijk aan op de focuspunten die de zorgbranches het belangrijkst vinden.

CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive)
Alle zorgverzekeringsbedrijven moeten rapporteren over de impact van hun activiteiten op mens en milieu, conform de Europese richtlijn CSRD. Dit omvat de impact van hun eigen bedrijfsvoering én die van de hele keten van zorgaanbieders en (toe)leveranciers. De komende jaren werken we als zorgverzekeraars uit hoe we conform deze richtlijn kunnen rapporteren. Een belangrijk uitgangspunt is het minimaliseren of voorkomen van administratieve lasten. Bijvoorbeeld door zo veel mogelijk de informatie te gebruiken die al beschikbaar is. We kunnen echter nog niet uitsluiten dat we ook informatie bij zorgaanbieders moeten uitvragen.

Als we van zorgaanbieders verwachten dat zij informatie aanleveren die voor de CSRD-verplichtingen nodig is, dan kondigen we dat vóór 1 oktober 2026 aan via www.zn.nl en in een nieuwsbericht. Zonder aankondiging verwachten wij geen aanlevering. Meer informatie hierover kunt u vinden via het dossier Duurzaamheid (new window) op de website van ZN.

Op 26 februari 2025 presenteerde de Europese Commissie het ‘Omnibus-pakket’. Dat is een voorstel om de duurzaamheidswetgeving van de EU te vereenvoudigen. Dit voorstel is nog in behandeling. In welke mate dit voorstel leidt tot aanpassingen in de CSRD-verplichtingen, is nu niet te zeggen. Onze verduurzamingsambities voor de zorgsector blijven in ieder geval onverminderd van kracht.

Verduurzaming via zorginkoop
Als zorgverzekeraars willen we bijdragen aan een lagere klimaat- en milieu-impact van de zorg. Dit doen we door zelf te verduurzamen én door zorgaanbieders te stimuleren om (verder) te verduurzamen. We zoeken daarvoor samen naar initiatieven en oplossingen. We verwachten van zorgaanbieders dat zij:

  • zich inspannen om de doelen van de Green Deal Duurzame zorg te behalen.

  • duurzaamheid verankeren in hun strategie. Van kleinere zorgaanbieders verwachten we aandacht voor duurzaamheid in plannen en ontwikkelingen.

  • in hun jaarverslag of duurzaamheidsverslag rapporteren over hun duurzaamheidsprestaties voor zover die beschikbaar zijn.

We dragen bij aan inspiratie en handelingsperspectief voor zorgaanbieders door groene voorbeelden in de zorgsector te verspreiden. Zie bijvoorbeeld de Groene Initiatieven die de zorgverzekeraars in deze tabel (new window) hebben verzameld. Groene initiatieven zijn ook te vinden op de websites van de GDDZ en Groene Zorgalliantie (GZA).

Zowel de zorgverzekeraars als de KNMP hebben de GDDZ ondertekend. Zorgverzekeraars gaan met de apotheekketens in gesprek over de duurzaamheidsinspanningen en -prestaties van hun leden. Daarbij richten we ons op de volgende onderwerpen en acties:

  • Het terugdringen van medicijnverspilling door gepast verstrekken, doorgebruik van thuismedicatie[1] en bijvoorbeeld deelname aan een deelmarktplaats.[2] Elke zorgaanbieder heeft hiervoor een plan van aanpak en voert dat aantoonbaar uit.

  • Het actief informeren van patiënten over de inzameling van niet-gebruikte medicijnen via de apotheek en steekproefsgewijs monitoren welke restanten worden ingeleverd.[3]

  • Deelnemen aan de landelijke campagne ‘Week van ons water’.

  • Het gepast gebruik van medicatie stimuleren, in afstemming met voorschrijvers en patiënten.

  • Het tijdig afbouwen van medicatie, het bewaken van de behandelduur en het volgen van stop- en startcriteria.[4]

  • Het tijdig evalueren van medicatiegebruik, bijvoorbeeld bij het uitgiftemoment van herhaal-medicatie. Concreet vragen wij hier aandacht voor bijvoorbeeld het verminderen van het gebruik van protonpomp-remmers[5] en statines[6] aan de hand van de beschikbare kennisdocumenten.

  • De inzet van geneesmiddelen met een lagere milieu- of klimaatimpact. Denk aan het gebruik van een poederinhalator of een dosis-aerosol met een groen drijfgas.

  • Het inzetten van niet-medicamenteuze interventies die het gebruik van medicatie mogelijk voorkomen.

  • Het verduurzamen van de bedrijfsvoering en het vastgoed, waarvoor de mogelijkheden beschreven staan in de Toolkit Groene Apotheek van de KNMP.

Waar mogelijk ondersteunen we zorgaanbieders met kennis en tools, zoals voorbeelden van groene initiatieven die bij enkele apothekers geïmplementeerd zijn en die bewezen impact hebben op de duurzaamheid en die kostenbesparend of kostenneutraal zijn (zie de tabel Groene Initiatieven (new window)). Goede voorbeelden zijn ook te vinden in de ‘Inspiratiegids Verspil geen pil’ van de Coalitie Duurzame Farmacie en de ‘Toolkit Groene Apotheek’ van de KNMP.

Deel deze pagina: