3.3.2 Eerstelijns verloskunde en echoscopie
CZ groep biedt 3 hoofdovereenkomsten aan:
een overeenkomst eerstelijns verloskunde waarbij echoscopie inbegrepen is;
een overeenkomst echoscopie;
een overeenkomst voor samenwerkingsverbanden van verloskundige praktijken.
Minimumeisen
Voor aanbieders die vanaf 2027 een overeenkomst verloskunde en echoscopie met CZ groep willen afsluiten gelden onderstaande minimumeisen:
De zorgaanbieder verloskunde is een BIG-geregistreerde eerstelijns verloskundige of een instelling die het aanbieden van eerstelijns verloskunde als kernactiviteit heeft en die de zorg levert door de inzet van BIG-geregistreerde eerstelijns verloskundigen.
De zorgaanbieder verloskunde biedt 24 uur per dag, 365 dagen per jaar continuïteit van zorg.
Verloskundigen die namens de zorgaanbieder verloskundige zorg verlenen, zijn ingeschreven in het kwaliteitsregister van de KNOV. Voor diverse verrichtingen is een aanvullende aantekening in dit kwaliteitsregister vereist. Om een uitwendige versie te verrichten geldt dat de verloskundige over de aantekening ‘Uitwendige Versie’ dient te beschikken. Om een IUD (spiraaltje) of implantaat te plaatsen, moet de verloskundige over de aantekening ‘Anticonceptie’ beschikken.
(Verloskundig) echoscopisten die (namens de zorgaanbieder) zorg verlenen, moeten ingeschreven zijn in het betreffende kwaliteitsregister van de Beroepsvereniging Echoscopisten Nederland (BEN). Voor het uitvoeren van een echo ter controle van de ligging van een IUD (spiraaltje) geldt dat de echoscopist ingeschreven moet zijn in het betreffende deelregister van de BEN zodra dit is opgericht.
De zorgaanbieder voldoet aan alle relevante wet- en regelgeving (onder andere WGBO, Wet BIG) en de geboden zorg voldoet aan de standaarden en richtlijnen van de betreffende beroepsgroep.
De zorgaanbieder neemt deel aan de registratie via Perined voor alle beschikbare onderdelen.
De zorgaanbieder neemt deel aan de regionale Perinatale Audit (PAN) en spant zich in om de geconstateerde aanbevelingen te implementeren.
De verloskundige kan binnen 30 minuten bij de verzekerde zijn om zorg te verlenen.
De zorgaanbieder heeft een adequate regeling voor waarneming en achterwacht getroffen en vastgelegd. Waarnemers voldoen zelfstandig ook aan alle voorwaarden uit de overeenkomst.
De zorgaanbieder is aangesloten bij het regionale VSV en leeft de gemaakte afspraken na.
De zorgaanbieder zet zich aantoonbaar in om de ketensamenwerking tussen de eerste en de tweede lijn te verbeteren.
De zorgaanbieder werkt zo veel mogelijk digitaal en zorgt ervoor dat registraties en declaraties op papier voorkomen worden.
De verloskundige heeft een toelatingsovereenkomst met het ziekenhuis voor de poliklinische bevallingen. Deze is door het ziekenhuis en de verloskundige ondertekend.
De zorgaanbieder voldoet aan de relevante verplichtingen rondom de registratie van de UBO, waarbij de eventuele UBO niet onder een wettelijke sanctieregeling valt.
Samenwerkingsverbanden van eerstelijns verloskundigen en echoscopisten
We zien steeds meer samenwerkingsverbanden van verloskundigen en echoscopisten ontstaan in de eerste lijn die graag een gezamenlijk contract willen. Sinds 2025 contracteren we ook samenwerkingsverbanden van verloskundige praktijken. Deze samenwerking tussen praktijken levert positieve effecten op voor onze verzekerden; door samenwerking vindt horizontaal toezicht plaats en kunnen zorgverleners van elkaar leren. Ook zien we kansen om de toegankelijkheid van de zorg op deze manier beter te kunnen borgen op korte en lange termijn, doordat de mogelijkheden om zorg in de regio te centraliseren toenemen. Een bijkomend voordeel daarvan is de kans voor een individuele verloskundige om zich te specialiseren in specifieke verrichtingen, zoals het plaatsen van anticonceptie, het uitvoeren van antenatale CTG’s of het uitvoeren van echografisch onderzoek.
CZ groep stelt specifieke eisen aan deze samenwerkingsverbanden. We kopen alléén zorg in bij samenwerkingsverbanden die daadwerkelijk als zorgaanbieder optreden en waarbij de behandelovereenkomst ook gesloten wordt tussen het samenwerkingsverband en de verzekerde. Dit vinden we belangrijk, omdat op die manier de verplichtingen en aansprakelijkheden goed geregeld zijn. We contracteren heel bewust geen bemiddelingsorganisaties. Samenwerkingsverbanden moeten – aanvullend op de voorwaarden voor verloskunde – aan de volgende minimumeisen voldoen:
Er is sprake van een samenwerkingsverband met rechtspersoonlijkheid en een eigen AGB-code.
Het samenwerkingsverband heeft een ondernemingsvorm waarbij de verloskundige praktijken de leden of eigenaren zijn van die ondernemingsvorm (bijvoorbeeld een coöperatie waarvan de verloskundige praktijken de leden vormen). De verloskundige praktijken verlenen de zorg in onderaanneming van de hoofdaannemer. De rechtspersoon van het samenwerkingsverband is dan de zorgaanbieder en hoofdaannemer.
Het samenwerkingsverband bevat minimaal 3 praktijken van verloskundigen én is actief lid van het VSV/de VSV’s waartoe de praktijken behoren.
Het samenwerkingsverband streeft naar zo veel mogelijk transparantie over vooraf bepaalde (kwaliteits)indicatoren. Zo maakt het samenwerkingsverband spiegelinformatie voor de praktijken en kunnen zij hun inzicht en kennis vergroten. Na afloop van een kalenderjaar deelt het samenwerkingsverband informatie over het proces en de resultaten van de spiegelbijeenkomsten. Welke praktijkvariaties merkt het samenwerkingsverband op? Hoe wordt dit transparant gecommuniceerd naar elkaar? En welke acties worden daaraan gekoppeld? Welke resultaten levert dit op voor het samenwerkingsverband, maar ook op praktijkniveau binnen het samenwerkingsverband? Indicatoren en aanknopingspunten die CZ groep belangrijk vindt, zijn in elk geval:
-
het aantal bevallingen dat per praktijk volledig in de eerste lijn is afgerond;
het percentage durante partu-overdrachten per praktijk;
de uitkomsten PREM Geboortezorg per praktijk;
de analyse van de gegevens op Mijn Perined van het VSV waartoe het samenwerkingsverband behoort en de verbeterpunten die zij daarin voor zichzelf zien.
Het samenwerkingsverband heeft SMART kwaliteitsdoelstellingen voor de korte, middellange en lange termijn en levert deze aan bij CZ groep. In deze plannen staat de samenwerking met de tweede lijn centraal. Ook zijn er concrete ideeën over het verschuiven van zorg van de tweede naar de eerste lijn. De kwaliteitsdoelstellingen kunnen ook specifiek gericht zijn op de eerder genoemde indicatoren.
De leden van het samenwerkingsverband zorgen er samen voor dat de zorg efficiënt en doelmatig geleverd wordt. Zij regelen de achterwacht en waarneming binnen het samenwerkingsverband.
Declaraties van de aangesloten praktijken worden in de volle omvang via de AGB-code van het samenwerkingsverband bij ons ingediend.
Het samenwerkingsverband beoogt met de samenwerking de toegankelijkheid van de zorg te vergroten en/of de doelmatigheid in de zorg te bevorderen. Eventuele extra kosten van de samenwerking zullen op moeten wegen tegen de baten.
Voorwaarden en procedure voor nieuwe zorgaanbieders eerstelijns verloskunde of echoscopie
Onder nieuwe zorgaanbieders verstaan we zorgaanbieders waarmee we in 2026 geen overeenkomst hebben voor eerstelijns verloskunde of echoscopie, of waarmee de overeenkomst vóór 2027 ten einde komt of is gekomen. Om in aanmerking te komen voor een overeenkomst voor 2027, moeten nieuwe zorgaanbieders voldoen aan de voorwaarden in dit document. De overeenkomst kan worden aangevraagd door via VECOZO een digitale vragenlijst in te dienen. Op www.cz.nl/zorgaanbieder > Geboortezorg vindt u hoe u dit kunt doen. CZ groep beoordeelt vervolgens uw aanvraag.
Procedure voor bestaande zorgaanbieders eerstelijns verloskunde of echoscopie
Onder bestaande zorgaanbieders verstaat CZ groep de zorgaanbieders die in (een gedeelte van) 2026 een overeenkomst met CZ groep hebben die eind 2026 afloopt. Deze aanbieders ontvangen uiterlijk op 1 juli een verzoek om een vragenlijst in te vullen via VECOZO. Het aanbod is afhankelijk van het resultaat van deze vragenlijst. Uiterlijk eind september versturen wij het aanbod.
Aanbieden van de overeenkomst
De overeenkomst wordt digitaal aangeboden via VECOZO.
Looptijd van de overeenkomst
De overeenkomsten hebben een looptijd van 1 kalenderjaar (2027).
Procedure voor een overeenkomst voor samenwerkingsverbanden van verloskundigenpraktijken
Om in aanmerking te komen voor een overeenkomst voor een samenwerkingsverband in 2027, stuurt u vóór 1 september een e-mail naar inkoop.geboortezorg@cz.nl. Stuur daarbij onderstaande stukken mee. Als uw samenwerkingsverband aan de gestelde voorwaarden voldoet, bieden we u een overeenkomst aan:
een bewijs van inschrijving van de Kamer van Koophandel;
een bewijs dat de zorgaanbieders die de zorg verlenen in onderaanneming van het samenwerkingsverband, lid zijn van het samenwerkingsverband (bijvoorbeeld via een bewijs van lidmaatschap van de coöperatie);
de akte van oprichting en/of de statuten;
de AGB-code van het samenwerkingsverband en een lijst van de deelnemende praktijken binnen het samenwerkingsverband met daarbij de NAW-gegevens en AGB-codes;
een overzicht van de kwaliteitsdoelstellingen.
Mogelijk vragen wij nog aanvullende informatie op.
Addendum CTG’s in de eerste lijn
Wij vinden het belangrijk dat er in een regio samengewerkt wordt bij het uitvoeren van CTG’s. Daarom sluiten we het addendum alleen af met samenwerkingsverbanden van verloskundige praktijken die ook gezamenlijk één hoofdovereenkomst verloskunde met CZ groep hebben afgesloten. Losse verloskundige praktijken komen niet in aanmerking voor een addendum CTG. Daarnaast moeten de verloskundigen die de CTG’s uitvoeren beschikken over de aantekening ‘Antenataal CTG in de eerste lijn’ in het kwaliteitsregister van de KNOV.
Om in aanmerking te komen voor een addendum CTG stuurt u de volgende documenten op:
de schriftelijke samenwerkingsafspraken van minimaal 3 verloskundige praktijken die ook de hoofdovereenkomst met CZ groep afgesloten hebben;
het bewijs van de aantekening ‘Antenataal CTG in de eerste lijn’ in het KNOV kwaliteitsregister, waaruit duidelijk blijkt welke verloskundigen de CTG’s gaan maken;
een inschatting van het aantal CTG’s dat per jaar in de regio gemaakt wordt in de eerste lijn, zodat inzichtelijk wordt dat deze zorgverschuiving per saldo ook een meerwaarde heeft op het gebied van toegankelijkheid en betaalbaarheid.
Een uitzondering op die eerste eis (hoofdovereenkomst afgesloten met samenwerkingsverband) wordt overwogen voor verloskundigenpraktijken die in gezamenlijkheid (met ten minste 3 verloskundigenpraktijken) binnen een eerstelijns geboortecentrum of vanuit een andere centrale locatie willen starten met antenatale CTG’s in de eerste lijn. Wij nodigen hen uit om hun plannen aan ons kenbaar te maken, zodat wij kunnen overwegen of zij in aanmerking komen voor een addendum. Stuur hiervoor een mail naar inkoop.geboortezorg@cz.nl waarin toegelicht wordt:
om welke verloskundigenpraktijken het gaat;
op welke manier zij kunnen zorgen voor een meerwaarde op het gebied van toegankelijkheid, betaalbaarheid en/of kwaliteit;
in hoeverre zij van plan zijn om in de toekomst een gezamenlijke hoofdovereenkomst met ons af te sluiten.
CZ groep wil de doelmatige inzet bewaken en vraagt daarom jaarlijks de evaluatiegegevens op. Op regionaal niveau mag het aantal CTG’s niet toenemen ten opzichte van de situatie vóór de verschuiving naar de eerste lijn. Aanvragen voor dit addendum kunnen worden gemaild naar inkoop.geboortezorg@cz.nl. Stuur daarbij alle bovenstaande gegevens mee.
Addendum toeslag structureel verminderde beschikbaarheid en bereikbaarheid van de tweede lijn
Bij het verdwijnen van acute geboortezorg uit een ziekenhuis, bijvoorbeeld door een fusie, zet CZ groep alleen in uitzonderingssituaties de prestatie ‘toeslag structureel verminderde beschikbaarheid en bereikbaarheid van de tweede lijn’ in.
Verloskundige praktijken die geconfronteerd worden met het verdwijnen van acute verloskunde in het dichtstbijzijnde ziekenhuis, vragen we om te verkennen hoe een nauwere samenwerking met verloskundigenpraktijken in de regio bij kan dragen aan het toekomstbestendig inrichten van de eerstelijns verloskunde in de regio. Bijvoorbeeld door een gezamenlijke achterwacht met naburige praktijken, of door een nauwere samenwerking tussen verloskundigenpraktijken waarbij het centraliseren van (een deel van) de werkzaamheden leidt tot een efficiëntere inzet van de beschikbare capaciteit. Als overbrugging van de periode waarin zo’n samenwerking verkend en uitgewerkt wordt, kan een toeslag aangevraagd worden. Deze toeslag heeft een tijdelijk karakter (1 tot 3 jaar) en kan in overleg verlengd worden, als blijkt dat dit noodzakelijk is om de toegankelijkheid in de regio te waarborgen.
Als de toeslag wordt aangevraagd, vragen wij daarbij om een onderbouwing. Als een verlenging van de toeslag wordt aangevraagd, vragen wij deze onderbouwing iedere 3 jaar opnieuw. Uit deze aanvraag moet duidelijk blijken:
welke vormen van samenwerking met naburige praktijken verkend zijn met daarbij een verklaring waarom deze (nog) niet tot stand zijn gekomen;
in welk(e) VSV(‘s) geparticipeerd wordt;
voor welk deel van de populatie van de betreffende verloskundige praktijk de structureel verminderde beschikbaarheid of bereikbaarheid van de tweede lijn geldt;
welke aanvullende maatregelen en/of werkzaamheden er door de praktijk uitgevoerd worden vanwege de structureel verminderde beschikbaarheid en bereikbaarheid van de tweede lijn.
CZ groep beoordeelt de aanvraag inclusief onderbouwing en besluit of we een toeslag beschikbaar stellen. De toeslag wordt berekend op basis van de volgende formule en gegevens:
de afstand van het huisadres van de consumerende verzekerden in de jaren ervoor tot het nieuwe dichtstbijzijnde ziekenhuis met acute verloskunde;
het percentage verzekerden dat op 30 minuten of langer van het nieuwe dichtstbijzijnde ziekenhuis met acute verloskunde woont (op basis van de RIVM afstandstabel);
dit percentage verzekerden wordt afgezet tegen de maximale toeslag van 40%[1].
Aanvragen voor deze toeslag kunnen gemaild worden naar rz.geboortezorg@cz.nl.
Addendum toeslag integrale geboortezorg
CZ groep vindt de samenwerking tussen zorgaanbieders in de geboortezorgketen en vooral tussen verloskundigen en gynaecologen van groot belang. Deze samenwerking leidt in een aantal regio’s ook tot een verschuiving van zorg van de tweede naar de eerste lijn zonder dat er sprake is van integrale financiering. In de meeste situaties kan deze zorg bekostigd worden door onderlinge verrekening tussen de verloskundigen en het ziekenhuis. In enkele gevallen lukt dit niet. Samenwerkingsverbanden van verloskundigen die de hoofdovereenkomst verloskunde met ons afgesloten hebben, kunnen onder strikte voorwaarden een addendum toeslag integrale geboortezorg aanvragen. Voor deze aanvraag zijn de volgende zaken nodig:
een duidelijke beschrijving van welke zorg verschoven wordt bij welke cliënten en welke zorgverlener de eindverantwoordelijkheid heeft in de nieuwe situatie;
een bewijs dat het hele VSV met deze verschuiving van zorg instemt;
een bewijs dat een onderlinge verrekening met het ziekenhuis niet mogelijk is met de reden daarvoor;
een duidelijke begroting van de zorgkosten die (extra) door de eerste lijn gemaakt worden bij het uitvoeren van de zorg na de verschuiving;
een positieve businesscase voor deze zorgverschuiving.
Aanvragen voor deze toeslag kunnen gemaild worden naar inkoop.geboortezorg@cz.nl. CZ groep wil het gesprek met het ziekenhuis aangaan over deze zorgverschuiving en de gevolgen daarvan voor de kosten. Belangrijk blijft wel dat er een meerwaarde is voor onze verzekerden en dat de totale kosten niet toenemen. We verwijzen naar de Toolkit van het College Perinatale Zorg als voorbereiding op de eventuele aanvraag van een addendum toeslag integrale geboortezorg.
- 1Voorbeeldberekening: een verloskundige praktijk waarbij de afdeling Acute Verloskunde van het dichtstbijzijnde ziekenhuis gesloten wordt, is genoodzaakt de poliklinische bevallingen in een ander ziekenhuis te gaan uitvoeren. CZ groep ziet in de declaraties van verzekerden dat in de nieuwe situatie 60% van de cliënten van de betreffende praktijk op meer dan 30 minuten reisafstand van het nieuwe ziekenhuis woont. Het toegekende percentage toeslag wordt dan: 0,6 * 40 = 24%.
